Wikipedia:liste be le tcevai ckupau

ra'i Wikipedia
plipe tyobu: ckupau, sisku

Approximately 1000 important topics for inclusion the encyclopedia. To be translated gradually. See also Wikipedia:liste pe le ralju selro'a

prenu[stika ti | stika lo krasi]

At least three sentences on 100 key historical figures.

larfi'i[stika ti | stika lo krasi]

  1. finsent.fan.xox
  2. mikelynjelos
  3. pablos.pikasos
  4. rembrant
  5. diegos.veliaskes
  6. leonardos.davintcis
  7. djozef.malod.uiliam.tanas

zgifi'i ja zgizu'e[stika ti | stika lo krasi]

  1. io'an.zebastian.bax (Johann Sebastian Bach)
  2. bidlz
  3. ludvix.fan.beitoven
  4. vulfygan.amadeus.motsart (Wolfgang Amadeus Mozart)
  5. feliks.mendelson

fakli'u[stika ti | stika lo krasi]

  1. roald.amunsen
  2. jak.karties
  3. kristobal.colon
  4. ernan.kortes
  5. fransis.dreik
  6. vacko.dagamas
  7. edmynd.xilyris
  8. firnaun.dimagalic
  9. mark.pol

Political leaders and activists[stika ti | stika lo krasi]

  1. akbar
  2. megas.aleksandros
  3. kofis.anan
  4. augustus
  5. otos.fon.bismark
  6. simon.bolivar
  7. iulius.kaisar
  8. xugys.kapet
  9. fidel.kastros
  10. karl. poi banli
  11. karl. V
  12. uinstan. tcyrtcil
  13. kleopatras
  14. elizabet. i
  15. frans. ferdinand
  16. mohandas. gandis
  17. carl. dygol.
  18. tces. gevaras
  19. xiroitos
  20. adolf.xitler
  21. tcingis.xan
  22. martin.luter.king
  23. vlydimir.lenin
  24. luis. XIV
  25. nelsyn.mandel
  26. maos.tsyton
  27. benitos.musolinis
  28. napoleon
  29. kuames.nkrumas
  30. piotr. 1
  31. filipes. 2
  32. iuzef. piusutskis
  33. pol. pot
  34. ritcard. i
  35. freinklin. deleinos. rozavelt
  36. seledin
  37. geahat. credas
  38. cakas. zulus
  39. tatankas.iiotakes
  40. stalin.
  41. timur
  42. lev. trotskis
  43. eris. truman
  44. tytynkymyn
  45. viktorias
  46. lex. vauensas
  47. uilhelm. 2
  48. uilhelm. 1

skepre joi finpre joi cmacypre[stika ti | stika lo krasi]

  1. aisak.niuton
  2. kuarizmis
  3. arkimed
  4. nikolaus.kopernikus
  5. tcarlz.daruin
  6. tomas.edison
  7. albert.ainctain
  8. fibonatcis
  9. henris.ford
  10. galileos.galileis
  11. bil.geits
  12. karl.fridrix.gaus
  13. io'anes.gutenberg
  14. nikolaus.lobaxevskis
  15. blez.paskal
  16. klaudios.ptolemaios
  17. putagoras
  18. rait.

Writers and thinkers[stika ti | stika lo krasi]

  1. dantesl.aligieris
  2. aristoteles
  3. aristopanes
  4. aizeias.balin
  5. migel.detervantes
  6. konfutsis
  7. renes.dekart
  8. diogenes
  9. io'an.volfgan.fon.getys
  10. erodotos
  11. ipokrates
  12. omer
  13. viktor.ugos
  14. imanuel.kant
  15. laotsis
  16. martin.luter
  17. karl.marks
  18. molier
  19. monteskius
  20. platon
  21. bartrand.rusel
  22. uiliam.caksper
  23. adam.smit
  24. sokrates
  25. suntsus
  26. uegilius
  27. volter
  28. dzenon.kiteius
  29. dzenon.eleates

citri[stika ti | stika lo krasi]

  1. citri

Note: This is rather anglocentric, and tells a story of "Western civilization"; needs expansion for other cultures significant epochs and events.

At least five sentences on:

prucitri je tcepru[stika ti | stika lo krasi]

  1. tcepru jugygu'e
  2. tcepru misrygu'e
  3. tcepru xesygu'e
  4. tcepru la'orgu'e
  5. Archaeology
  6. ransu cedra
  7. Byzantine Empire
  8. remna nunfarvi
  9. Indus Valley Civilization
  10. tirse cedra
  11. Macedonian Empire
  12. Mesoamerica
  13. prucitri
  14. Seljuk Empire
  15. rokci cedra
  16. Sumer

mijycedra je nunrapyjbe[stika ti | stika lo krasi]

  1. American Revolutionary War
  2. Black Death
  3. British Empire
  4. Counter-Reformation
  5. Crusade
  6. Dutch Revolt
  7. East-West Schism
  8. English Civil War
  9. Enlightenment
  10. European colonization of the Americas
  11. French Revolution
  12. Holy Roman Empire
  13. Inca
  14. Middle Ages
  15. Ming Dynasty
  16. Mughal Empire
  17. Ottoman Empire
  18. Partitions of Poland
  19. Polish-Lithuanian Commonwealth
  20. Protestant Reformation
  21. Renaissance
  22. Vikings
  23. Yuan Dynasty

gundi cedra[stika ti | stika lo krasi]

  1. 1973 oil crisis
  2. Afghan-Soviet War
  3. American Civil War
  4. Apartheid
  5. British Raj
  6. Chinese Civil War
  7. Cold War
  8. Decolonization
  9. Dissolution of the Soviet Union
  10. Establishment of the State of Israel
  11. Franco-Prussian War
  12. German unification
  13. Great Depression
  14. Gulf War
  15. Holocaust
  16. Imperial Russia
  17. Indian Independence Movement
  18. Industrial Revolution
  19. Iranian Revolution
  20. Italian unification
  21. Korean War
  22. Meiji Restoration
  23. Napoleonic Wars
  24. Nazi Germany
  25. Partition of India
  26. Qing Dynasty
  27. Reunification of Germany
  28. Russian Civil War
  29. Russian Revolution
  30. Scramble for Africa
  31. Solidarity
  32. Space exploration
  33. Spanish Civil War
  34. Treaty of Versailles
  35. Vietnam War
  36. pamoi ke terdi nunjamna
  37. remoi ke terdi nunjamna

tutske[stika ti | stika lo krasi]

  1. braplu
  2. braxamsi
  3. cmana
  4. gugde
  5. rirxe
  6. tcadu
  7. tutske
  8. xamsi
  9. sudyfoi
  10. Region

braplu and major regions[stika ti | stika lo krasi]

At least three sentences on each of the continents and major regions of the world:

  1. bemtu'a
  2. ziptu'a
  3. friko tumla
  4. smetu'a
  5. poltu'a
  6. rontu'a
  7. tcotu'a
  8. xazdo tumla
  9. la'ortu'a

gugde[stika ti | stika lo krasi]

gugde liste fa ti.

tcadu[stika ti | stika lo krasi]

  1. amsterdam
  2. atenas
  3. bagdad
  4. Bangkok
  5. beidjin
  6. berlin
  7. bogota
  8. brusel
  9. buenosaires
  10. canxais
  11. dakas
  12. Dubai
  13. delis
  14. dimac
  15. istanbul
  16. Jakarta
  17. ierucalim
  18. ka'iras
  19. kep. zei tcadu
  20. Karachi
  21. Kinshasa
  22. Kolkata
  23. lagos
  24. london
  25. Los Angeles
  26. madrid
  27. makax
  28. mexikos. zei tcadu
  29. moskuas
  30. mumbais
  31. niuiork. zei tcadu
  32. paris
  33. riodjijaneros
  34. romas
  35. sankt. peterburg
  36. sanpaulos
  37. sidnes
  38. soul
  39. te'eran
  40. tokios
  41. uacintyn. zei tcadu
  42. vin
  43. xonkon

Bodies of water[stika ti | stika lo krasi]

  1. atlantik. zei braxamsi
  2. baltik. zei xamsi
  3. pasifik. zei braxamsi
  4. xekri xamsi
  5. xindo braxamsi
  6. .amazon. zei rirxe
  7. dzipo braxamsi
  8. berti xamsi
  9. Great Barrier Reef
  10. banli lalxu
  11. baikal zei lalku
  12. tanganikas. zei lalxu
  13. titikakas. zei lalxu
  14. mijytu'a xamsi
  15. misisipis. zei rirxe
  16. Niagara Falls
  17. .an.nil. zei rirxe

Mountains, valleys and deserts[stika ti | stika lo krasi]

  1. Alps
  2. Andes
  3. Grand Canyon
  4. Himalaya
  5. Sahara Desert

remce'u[stika ti | stika lo krasi]

  1. remce'u

lanzu[stika ti | stika lo krasi]

  1. lanzu
  2. nanla
  3. verba
  4. nixli
  5. nanmu
  6. ninmu
  7. dzena

plajva saske[stika ti | stika lo krasi]

  1. plajva
  2. nonje'asi'o
  3. dinje'asi'o
  4. kaurpo'esi'o
  5. roltrusi'o
  6. Diplomacy
  7. viltrusi'o
  8. Globalization
  9. Imperialism
  10. ziftrusi'o
  11. noltrusi'o
  12. natsi'o
  13. cemtrusi'o
  14. gubytrusi'o

International organizations[stika ti | stika lo krasi]

  1. ropno gunma
  2. Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)
  3. Arab League
  4. Commonwealth of Independent States
  5. Commonwealth of Nations
  6. Council of Europe
  7. ropno gunma
  8. Geneva Conventions
  9. Interpol
  10. North Atlantic Treaty Organisation (NATO)
  11. Nobel Prize
  12. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)
  13. Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE)
  14. Olympic Games, preferably with a mention of the Paralympic Games
  15. Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC)
  16. Organization of American States
  17. gunma natmi

Social issues[stika ti | stika lo krasi]

  1. remna selcru
  2. kampindi
  3. Abortion
  4. Birth control
  5. Capital punishment
  6. zifre
  7. panpi
  8. Racism
  9. Sexism
  10. selbaise'u
  11. jamna

kulnu[stika ti | stika lo krasi]

At least three sentences on:

  1. kulnu
  2. larcu
  3. dansu
  4. skina
  5. cradi
  6. tivni

zgike[stika ti | stika lo krasi]

  1. zgike klesi

dijyske[stika ti | stika lo krasi]

  1. dijyske
  2. bargu
  3. cripu
  4. Dome
  5. banli jungo bitmu
  6. dinko
  7. Pyramid
  8. Seven Wonders of the World
  9. Taj Mahal

Games, sports and activities[stika ti | stika lo krasi]

  1. Athletics
  2. Gambling
  3. Game
  4. Sport
  5. limna

Language and literature[stika ti | stika lo krasi]

  1. bangu
  2. Literature

pijyske[stika ti | stika lo krasi]

  1. pijyske
  2. mleske
  3. xadni
  4. Consciousness
  5. Free will
  6. Humanism
  7. Metaphysics
  8. menli
  9. Reality
  10. Truth
  11. djunyske
  12. marde
  13. Feminism

lijda[stika ti | stika lo krasi]

  1. lijda

At least a five-sentence introduction to the religions:

lijda girzu[stika ti | stika lo krasi]

  1. Baha'i
  2. bu'ojda
  3. xi'ojda
  4. Confucianism
  5. xindo lijda
  6. musyjda
  7. lijdrdjaina
  8. brojda
  9. ponjda
  10. Sikhism
  11. Taoism
  12. Zoroastrianism
  13. Voodoo


lijda sidbo[stika ti | stika lo krasi]

And an introduction to the concepts:

  1. naljda
  2. cevni
  3. Religious fundamentalism
  4. Soul
  5. Spirit
  6. Theism

saske[stika ti | stika lo krasi]

At least a five-sentence introduction to the major fields:

  1. saske

kesyske[stika ti | stika lo krasi]

  1. kesyske
  2. banli nunpo'a
  3. tarci ciste
  4. solri ciste
  5. tarso'imei
  6. plini
  7. tarci

ji'eske[stika ti | stika lo krasi]

  1. Asexual reproduction
  2. ji'eske
  3. Ecology
  4. Sexual reproduction

xadyske[stika ti | stika lo krasi]

  1. xadyske
  2. risna
  3. fepri
  4. vibna
  5. pinji
  6. Kidney
  7. betfu
  8. livga
  9. Spleen
  10. canti
  11. greku
  12. tatru
  13. pilka
  14. stedu
  15. birka
  16. tuple

cidja[stika ti | stika lo krasi]

  1. Drink

micyske[stika ti | stika lo krasi]

  1. micyske
  2. ka'oske
  3. bilma
  4. Medical treatment

jmive[stika ti | stika lo krasi]

  1. jmive
  2. danlu
  3. Archaea
  4. jurme
  5. mledi
  6. spati
  7. Protist

xumske and geology[stika ti | stika lo krasi]

  1. xumske
  2. Geology
  3. slami
  4. jilka
  5. selratni
  6. Chemical reaction
  7. Compound
  8. jinme
  9. kunra
  10. xumsle
  11. ctile
  12. Organic chemistry
  13. pH
  14. silna

termu'eske[stika ti | stika lo krasi]

  1. termu'eske
  2. Acceleration
  3. Area
  4. ratni
  5. Atomic theory
  6. dikca
  7. nejni
  8. junta
  9. lapcu
  10. glare
  11. clani
  12. gusni
  13. maksi
  14. Mass
  15. Newton's laws of motion
  16. Particle physics
  17. gu'isle
  18. Quantum mechanics
  19. Relativity
  20. Thermodynamics
  21. temci
  22. sutra

tcima[stika ti | stika lo krasi]

  1. tcima
  2. Climate
  3. Avalanche
  4. dilnu
  5. Drought
  6. Earthquake
  7. ENSO
  8. Flood
  9. Global warming
  10. timske
  11. Nuclear meltdown
  12. carvi
  13. snime
  14. Tornado
  15. Tropical cyclone
  16. tsunami
  17. Volcano

Technology[stika ti | stika lo krasi]

  1. Technology
  2. Invention
  3. Agriculture
  4. fagri pi'o lo remna
  5. bukpu
  6. Metallurgy
  7. Writing
  8. selyle'u
  9. bloti
  10. Sail
  11. Inclined plane
  12. xislu
  13. pulni
  14. vraga
  15. klupe
  16. cfine
  17. xarci
  18. spoja
  19. Bicycle
  20. Steam engine
  21. trene
  22. karce
  23. Electricity
  24. Electronics
  25. dikca matra
  26. fonxa
  27. vinji
  28. skami
  29. Operating system
  30. Laser
  31. Internet

cmaci[stika ti | stika lo krasi]

  1. cmaci
  2. namcu
  3. Geometry
  4. turki'icmaci
  5. Calculus
  6. Trigonometry
  7. Calendar
  8. Set theory
  9. logji

If you support this effort, please add to the list. We can then decide what the basic sentences can be for each article.